Cov Tshuaj Perfluoroalkyl thiab polyfluoroalkyl substances (PFAS) yog ib cov tshuaj khes mis tib neeg-tsim tawm los ntau ua hluav taws tsis kub, thiab roj tsis lo, tsis tsuas , tsis ntsu roj, thiab tsis ntub dej. Nws tsis hloov los sis tawg yaj yooj yim li. Yog li ntawd, nws thiaj ri mus thoob plaws rau ib puag ncig ntawm tej zej zog thiab pom muaj nyob rau saum huab cua, dej, thiab av. Cov neeg paub tab txawj xeeb txog qhov muaj tshuaj PFAS ntau tsam ho ua muaj mob rau tib neeg.

PFOA thiab PFOS yog ob hom tshuaj khes mis PFAS tau siv ntau tshaj plaws. Nyob rau ob peb xyoo los no, tau muab cov tshuaj khes mis GenX los hloov cov PFOA, thiab tau muab cov PFBS los hloov cov PFOS. Cov tshuaj khes mis tshiab no los kuj ua tau muaj mob.

pfas cycle
Credit: Minnesota Lub Chaw Tswj Huab Cua Tsis Huv (Minnesota Pollution Control Agency)

Kev Tshuaj PFAS Paug Tsis Huv Muaj Rau peb Cov Pas Dej, Cov Dej Ntws, thiab cov Dej Siv

Qhov kev koj yuav nphav raug tshuaj PFAS nyob rau hauv cov pas dej thiab cov dej ntws yog:

  • noj tus ntses cuab nuv tau los ntawm cov dej paug tsis huv
  • kov cov npuas dej los ntawm cov dej paug tsis huv

Cov dej haus los kuj raug muaj tshuaj PFAS. Kev txo cov tshuaj PFAS nyob rau hauv cov dej koj haus yeej pab txo tau koj qhov tsam ua tau muaj mob kom qis. Kawm ntxiv txog qhov yuav ua li cas koj thiaj txo tau koj qhov haus tau tshuaj PFAS nyob rau hauv peb qhov tshuaj PFAS ua Muaj Mob webpage.


Cov Chaw Muaj Tshuaj PFAS Paug Tsis Huv nyob hauv Dane County

Lub Tshav Yeej Tub Rog Truax Field Air National Guard thiab lub Tshav Dav Hlau Reginal Airport

Cov chaw no tau muaj qhov paug tsis huv vim kev siv cov npuas tua hluav taws. Tshuaj PFAS los ntawm cov npuas ntws mus rau hauv cov pas dej thiab cov kwj dej thaum ntuj los nag kuav mus thiab cov dej hauv av tshoob mus. Kawm ntxiv los ntawm lub yeej tub rog Wisconsin Air National Guard thiab lub tshav dav hlau Dane County Regional Airport. Muaj ntaub ntawv qhia ntxiv nyob hauv WI DNR’s Ntaub Ntawv Kev Kho thiab Tsim Kho Dua.

Tus Kwj Dej Starkweather Creek

Tus Kwj Dej Starkweather Creek tau paug tsis huv thaum cov tshuaj PFAS ntws ntawm cov chaw nyob ze tshav dav hlau mus rau tus kwj dej. Lub Nroog Madison, lub tshav dav hlau Dane County Regional Airport, thiab cov tub rog Wisconsin Air National Guard yog cov thaj tsob tag nrho rau qhov paug tsis huv. Muaj ntaub ntawv qhia ntxiv txog qhov tu li cas kom huv nyob rau hauv WI DNR’s Ntaub Ntawv Kev Kho thiab Tsim Kho Dua.

Lwm Cov Dej Nyob Hauv Dane County

Tau pom muaj tshuaj PFAS nyob rau hauv:

  • Tus Kwj Dej Wingra
  • Lub Pas Dej Monona
  • Lub Pas Dej Waubesa
  • Lub Pas Dej Upper and Lower Mud
  • Lub Pas Dej Kegonsa
  • Tus Dej Yahara River uas ntws mus rau tus Dej Rock River

Ntses nyob hauv Dane County  Cov Dej

Lub Tsev Saib Liaj Ia Teb Chaw (Department of Natural Resources) tau kuaj cov ntses cuab nuv tau los ntawm Tus Dej Yahara ntws txuas rau cov pas dej nyob rau xyoo 2020. Cov kuaj tau muaj cov tshuaj PFAS siab tshaj li txoj cai tswj kev noj qab haus huv. Nyob rau xyoo 2022, tau kuaj cov ntses los ntawm Tus Kwj Dej Black Earth pom muaj tshuaj PFAS. Ua raws cov kev cob qhia noj ntses rau Dane County kom txo kev nphav raug tshuaj PFAS.

Lwm Cov Chaw Muaj

Vim muaj ntau yam khoom siv muaj tshuaj PFAS, kev paug tsis huv thiaj muaj ntau los ntawm lwm qhov chaw, xws li chaw pov khoom sw qias thiab qee cov lag luam.


Cov Cai Tswj  Dej Haus

Thoob Teb Chaws

Tsab Cai Lij Choj Dej Haus Safe Drinking Water Act (SDWA) siv rau cov dej zej tsoom haus thoob plaws lub Teb Chaws Meskas. Nws tswj cov dej haus tau paug tsis huv ntau tshaj 90 yam. Lub Tuam Tsev Tswj Tiv Thaiv Zej Zog Environmental Protection Agency (EPA) muaj cai los sau teeb Cov Qib Duas tswj tej yam tshuaj khes mis Qhov Paug Tsis Huv Siab Tshaj Plaws. Tam sim no, tsis tau muaj teeb cov qib dua rau qhov paug tsis huv rau cov tshuaj khes mis PFAS thiab cov chaw tsim ua dej thiab cov tuam txhab tsim dej ua ntim hauv hwj tsis kom kuaj rau tshuaj PFAS.

Lub EPA tau kho dua tshiab lawv cov ntawv cob qhia kev noj qab haus huv ntawm dej haus rau tshuaj PFAS nyob rau Lub Rau Hlis Ntuj 2022, teeb nws qis lawm ntau dua cov ntawv cob qhia dhau los. Nws yog qhov tseem ceeb kom paub tias cov qib duas cob qhia kev noj qab haus huv tsis zoo ib yam li tsab cai tswj dej haus (Qhov Kev Tswj Fwm Qib Duas Paug Tsis Huv Siab Tshaj Plaws). Qhov cob qhia kev noj qab haus huv yog ib qhov muaj ua ntej los tsim ib tsab cai qhov Qib Duas Paug Tsis Huv Siab Tshaj Plaws. Kawm ntxiv txog qhov ua li cas thiaj muaj qhov cob qhia txog kev noj qab haus huv.

Keeb Tshuaj EPA Cov Lus Qhia Txog Kev Noj Qab Haus Huv
PFOA 0.004 ppt (sij hawm ua)
PFOS 0.02 ppt (sij hawm ua)
GenX (HFPO-DA) 10 ppt (ua tiav)
PFBS 2,000 ppt (ua tiav)

Cov no yog cov cob qhia kav ib sim neej los tiv thaiv txhua tus neeg ntawm kev mob nkeeg los ntawm raug tshuaj PFAS nyob hauv lawv lub neej hauv cov dej haus.

Wisconsin

Ntau tshaj li ob feem-peb ntawm cov neeg nyob hauv Wisconsin siv dej hauv nruab tiv ua dej haus los ntawm cov qhov dej tshau ntiag tug thiab cov dej tso rau zej tsoom sawv daws. Wisconsin tiv thaiv cov dej hauv nrhuab tiv los ntawm tswj fwm tsoom fwv teb chaw thiab lub xeev cov cai li choj ua kom muaj dej huv los haus. Wisconsin Lub Tuam Tsev Saib Liaj Ia Teb Chaws(DNR) tab tom tsim ib tsab cai tswj cov dej hauv nrhuab tiv rau Wisconsin. Koj mus saib tau qhov tsim tsab cai tswj tau li cas lawm nyob hauv DNR webpage.

Nyob rau xyoo 2019, tau muaj ib tsab cai tswj cov dej hauv nruab tiv ntawm 20 feem rau ib txhiab lab rau cov tshuaj PFOA thiab PFOS sib xyaw ua ke tau hais kom siv. Qhov kev pom zoo yog los ntawm Wisconsin Lub Tuam Tsev Saib Kev Pab Cuam Kev Noj Qab Haus Huv Wisconsin Department of Health Services (DHS). Xyoo 2022 EPA tsab ntawv cob qhia kev noj qab haus huv teev qis dua cov cai tswj dej hauv nruab tiv uas tau pom zoo no lawm. Thaum DHS cov ntawv cob qhia kev noj qab haus huv tseem tsis tau hloov pauv nyob rau lub sij hawm no, tsoom fwv teb chaw cov ntawv cob qhia tshiab no kuj yuav ua rau rov muaj kev txiav txim siab dua txog ntawm Wisconsin cov ntawv cob qhia kev noj qab haus huv muaj tam sim no.

Raws Qab Saib  Wisconsin Cov Kev Niaj Hnub Tsim Kho

Wisconsin DNR tau tsim Pab Pawg Wisconsin PFAS Action Council, (WisPAC) sib koom tes nrog rau lwm lub xeev cov chaw hauj lwm. WisPac yuav ua hauj lwm los tsim lub phiaj xwm nqis tes ua rau tshuaj PFAS thoob plaws lub xeev. WisPAC txhua lub rooj sib tham yeej qhib rau zej tsoom.

Pab Pawg PFAS Technical Advisory Group yog pab ua hauj lwm tau teeb tsa rau xyoo 2019 los sib tham txog cov tshuaj PFAS nyob rau hauv Wisconsin. Pab pawg muaj neeg ua hauj lwm los ntawm Wisconsin Lub Tua, Tsev Saib Liaj Iav (Wisconsin Department of Natural Resources) thiab tsis muaj ib qho rub ua tswv cuab ; pab neeg twg nyiam los yeej tuaj koom tau thiab cov rooj sib tham yeej qhib rau zej tsoom.

Dane County

Cov dej rau zej tsoom siv tsis tas yuav tau kom kuaj rau tshuaj PFAS thiab muaj ntau qhov nyob hauv Dane County tsis ua. Madison Lub Tsev Tsim Tso Dej (Madison Water Utility) ntsuam xyuas cov dej haus nyob rau hauv txhua lub qhov dej tshau hauv  nroog  tsam ho muaj  paug tshuaj PFAS tsis huv. Hu rau koj lub nroog yog tias koj xav paub txog kev kuaj tshuaj PFAS nyob hauv koj lub zej zog.


Cov Tau Nqis Tes Ua Nyob Hauv Dane County

Ceeb toom qhia txog cov tshuaj  PFAS paug tsis huv nyob hauv Tus Kwj Dej Starkweather Creek, Lub Pas Dej Monona, thiab cov ntses tau los ntawm cov dej no

Fish Advisory SignAdvisory Sign

Nrog rau Cov Tub Rog Air National Guard thiab Lub Tshav Dav Hlau Dane County Regional Airport, peb tau rhais cov paib ceeb toom txog tshuaj PFAS thiab qhia kev noj ntses rau ib cheeb tsam lub Pas Dej Monona thiab nrog rau tus Kwj Dej Starkweather Creek.

Nrog rau cov Tub Rog Air National Guard thiab Lub Tshav Dav Hlau Dane County Regional Airport, peb tau xa ntau tsab ntawv hais txog paug tshuaj PFAS tsis huv mus rau cov neeg nyob ze rau tus Kwj Dej Starkweather Creek.

Tau muaj cov rooj sib tham nrog cov neeg noj ntses los ntawm cov dej hauv zos. Lub Nroog, Lub Khauj Tim, thiab lub Xeev cov tsev hauj lwm tau muab tej ntaub ntawv rau lawv hais txog tshuaj PFAS nyob hauv cov nqaij ntses thiab kev qhia noj ntses kom zoo.

Dej Haus

Madison Lub Tsev Tsim Tso Dej (Madison Water Utility) tab tom ntsuam xyuas cov dej haus nyob rau tag nrho cov qhov dej tshau hauv nroog rau cov tshuaj PFAS paug tsis huv. Muaj ntaub ntawv qhia ntxiv txog qhov kuaj cov qhov dej tshau hauv nroog thiab cov kuaj tau los muaj nyob hauv Madison Lub Tsev Tsim Tso Dej.

Cov dej tso rau zej tsoom siv tsis tas yuav tau kom kuaj rau tshuaj PFAS thiab muaj ntau qhov nyob hauv Dane County tsis ua. Hu rau koj lub nroog yog tias koj xav paub txog kev kuaj tshuaj PFAS nyob hauv koj lub zej zog.

Qhov Chaw Lim Dej Qias thiab Cov Dej Qias

Cov chaw kho lim cov dej qias  tsis yog qhov chaw muaj tshuaj PFAS. Ntau lub tuam txhab lag luam tau siv tshuaj PFAS tej zaum yuav tso tawm cov keeb tshuaj sib tov no mus rau hauv cov qhov dej lim cov dej qias kom huv. Lub Nroog Madison Qhov Chaw Ceev Lim Dej Qias (Metropolitan Sewerage District) tab tom kawm seb cov tshuaj PFAS ntws tawm tau li cas hauv qhov chaw lim cov dej qias. Kawm ntxiv nyob rau hauv lawv lub PFAS webpage.

Wisconsin Cov Tub Rog Air National Guard 115th Kev Kho Dav Hlau Tua Rog

Cov Tub Rog National Guard tau tso tseg tsis siv tshuaj PFAS npuas tua hluav taws thaum lub sij hawm xyaum. Kawm seb lawv tu li cas thiaj zoo rau tej av thiab dej hauv nruab tiv tau paug tsis huv, thiab pib tu ua kom huv nyob rau hauv lawv lub website.

Lub Tshav Dav Hlau Dane County Regional Airport

Kawm seb lawv ua hauj lwm li cas los tiv thaiv cov dej paug tsis huv  ntws mus rau hauv tus kwj dej Starkweather Creek thiab kuaj xyuas cov dej nyob hauv tus kwj dej nyob rau lawv lub website.

Wisconsin Lub Tuam Tsev Saib Liaj Ia (DNR)

Lawv pab nrog tu kom huv ib puag ncig lub tshav dav hlau, kuaj cov xyuas cov dej thiab ntses nyob rau hauv Tus Kwj Dej Starkweather Creek thiab cov pas dej hauv Madison, muab kev cob qhia hais txog kev noj ntses, thiab tsim cov cai tswj tshuaj PFAS rau cov dej haus thiab cov  dej saum nroob nqhuab. Kawm ntxiv nyob hauv lawv lub website.

Wisconsin Lub Tuam Tsev Saib Pab Cuam Kev Noj Qab Haus Huv (DHS)

Lawv muab kev qhia hais txog kev noj qab haus huv rau cov qib duas tshuaj PFAS rau cov dej hauv nruab tiv thiab cov dej haus. Kawm ntxiv nyob hauv lawv lub website.